Hong Kong’da bulunan Kowloon Surlu Şehri, geçmişte sıra dışı yapılaşması ve yoğun nüfusuyla dünyanın en dikkat çekici yerleşim alanlarından biri olarak öne çıktı. Yaklaşık 2,7 hektarlık alanda 50 bin kişinin yaşadığı bölgede binalar birbirine bitişik şekilde yükselirken, dar sokaklar ve yetersiz altyapı günlük yaşamı zorlaştırıyordu.
Zamanla suç örgütleri, uyuşturucu ticareti ve yasa dışı faaliyetlerle de anılmaya başlayan yerleşim yeri, 1990’lı yıllarda yıkıldı. Bölgenin bugünkü görüntüsü ise geçmişinden oldukça farklı.
KÜÇÜK BİR KALE OLARAK İNŞA EDİLDİ
Kowloon Surlu Şehri’nin geçmişi 19’uncu yüzyıla uzanıyor. Birinci Afyon Savaşı’nın ardından Hong Kong’un bir bölümü İngilizlerin kontrolüne geçerken, Çin’deki Qing yönetimi İngiliz kolonisini yakından takip edebilmek amacıyla Kowloon Körfezi’nde surlarla çevrili küçük bir kale inşa etti.
1898 yılında imzalanan anlaşmayla Hong Kong’un büyük bölümü 99 yıllığına İngiltere’ye kiralandı. Ancak Kowloon Surlu Şehri anlaşmanın dışında tutuldu ve Çin toprağı olarak kaldı. Bu durum, bölgenin uzun yıllar iki yönetim arasında farklı bir statüde varlığını sürdürmesine neden oldu.
NÜFUS ARTTI, BİNALAR BİRBİRİNİN ÜZERİNE YÜKSELDİ
İkinci Dünya Savaşı sırasında Japon kuvvetleri, yakınlardaki Kai Tak Havalimanı’nı genişletmek amacıyla şehrin surlarını yıktı. Savaşın ardından Çin İç Savaşı’ndan kaçan binlerce kişi bölgeye yerleşti.
İngiliz yönetiminin kontrolünün sınırlı kalmasıyla nüfus hızla arttı. Özellikle 1960’lı yıllardan itibaren yapılaşma yoğunlaşırken, birbirine bitişik binalar yükselmeye başladı. Bazı yapılar 14 kata kadar ulaştı.
Binaların birbirine çok yakın inşa edilmesi nedeniyle güneş ışığı sokakların büyük bölümüne ulaşamıyordu. Dar geçitler, yetersiz altyapı ve kalabalık yaşam koşulları, Kowloon’u dünyanın en sıra dışı yerleşim alanlarından biri haline getirdi.
SUÇ ÖRGÜTLERİYLE DE ANILDI
Kowloon Surlu Şehri, yıllar içinde Çinli suç örgütleri olarak bilinen Üçlüler’in faaliyet gösterdiği bölgelerden biri haline geldi. Uyuşturucu ticareti ve çeşitli yasa dışı faaliyetler de yerleşim yerinin adıyla anılmaya başladı.
Buna karşın eski sakinlerin anlatımları, bölgedeki yaşamın yalnızca suç ve karmaşadan ibaret olmadığını ortaya koydu. Bazı eski sakinler, tüm zorluklara rağmen güçlü komşuluk ilişkilerinin bulunduğunu ve insanların birbirine destek olduğu hareketli bir mahalle hayatının sürdüğünü anlattı.
1993’TE YIKIM BAŞLADI
İngiliz ve Çin yönetimleri, 1990’lı yılların başında Kowloon Surlu Şehri’nin yıkılarak yerine park yapılması konusunda anlaşmaya vardı. Yıkım çalışmaları 1993 yılında başladı ve 1994’te tamamlandı.
Yaklaşık 50 bin kişinin yaşadığı yerleşim alanından geriye bazı tarihi yapılar ve eserler kaldı.
BUGÜN YERİNDE PARK BULUNUYOR
Kowloon Surlu Şehri’nin bulunduğu alan, bugün Kowloon Surlu Şehir Parkı olarak kullanılıyor. Qing Hanedanlığı döneminin Jiangnan bahçelerinden esinlenilerek tasarlanan parkta yürüyüş yolları, pavyonlar ve yeşil alanlar bulunuyor.
Bir dönem yoğun yapılaşması ve kalabalığıyla tanınan bölge, bugün geçmişin izlerini taşıyan sakin bir park olarak ziyaretçilerini ağırlıyor.
